» * پس از عضويت در سايت مي توانيد از منوي سمت راست ،نام كاربري و كلمه عبوري را كه در هنگام ثبت نام وارد كرده ايد درج كرده و مقالات خود را بانام خودتان درسايت ثبت نماييد.درصورت تمایل به همکاری در سایت لطفا با شماره09361397673 مدیریت سایت تماس بگیرید.

منوي اصلي
صفحه اصلي
عضويت در سايت
نقشه سايت
آمار سايت
آخرين نظرات
تماس با ما

جستجو در سايت



آمار سايت

بهترين نويسندگان:
1- (مهدی کیانی (2569
2- (samane (116
3- (negar (53
4- (marivan (36
5- (mehdi sadry (10
6- (rasoli (7
7- (amanpour (7
8- (بهمن (4
9- (iman rasaee (3
10- (Pharamir (3

آمار مطالب:
  يک ساعت پيش: 0
  امروز: 0
  اين ماه: 1
  کل: 2747
آمار کاربران:
  يک ساعت پيش: 0
  امروز: 0
  اين ماه: 23
  کل: 511
  بن شدگان: 0

پربازديدترين مطالب

منوي کاربري
 

نظرسنجي
نظرشما در مورد سيستم؟

عالي
خوب
متوسط
بد

ترويج و آموزش كشاورزي » مقالات عمومي ترويج: کاتالوگ ، ابزار ، فنون وروشهای منتخب PRA - بخش اول
 
( بخش اول )
( برگرفته از کتاب رهیافتها و فنون مشارکت در ترویج کشاورزی )


فنون ارتباطی ، گرداوری و تجزیه و تحلیل داده ها :
1- مرور منابع دست دوم اطلاعاتی
• اسناد و مدارک ، امارها ، گزارشات ، کتب ، پرونده ها ، عکسهای هوایی و نقشه ها
2- مشاهده مستقیم
3- شاخص های کلیدی
• شاخص های محلی ، ملی و جهانی
• اهداف و شاخص های عملردی
4- مصاحبه های نیم ساخت دار
• افراد کلیدی
• گروههای متمرکز و یا کانونی ، گروههای متجانس و مخلوط
• زنجیره ای از مصاحبه ها ، سوالات کاوشی
5- رتبه بندی و نمره دهی
• رتبه بندی ثروت یا رفاه
• نمره دهی و رتبه بندی گزینه ها
• رتبه بندی و نمره دهی ماتریسی
6- ایجاد و تجزیه و تحلیل نقشه ها ، مدلها و نگاره ها
• نقشه های منابع و اجتماعی
• نقشه های موضوعی و مضمون دار
• نقشه های سرشماری و مدلها
• برشهای عرضی
7- ترسیم نمودار
• ترسیم نمودارهای محلی ، پیوندی و گردش کار
• ترسیم خطوط زمانی ، تجزیه و تحلیل روندها
• نمودار فصلی
• نیم رخ فعالیتها و برنامه کار روزانه
• نمودارهای ون
8- مطالعات موردی وداستانها
• تاریخچه های زندگی ، داستانهای نوشتاری یا شفاهی توسط افراد کلیدی بعنوان مثال : بچه های مدرسه
9- نمایشنامه ها ، بازیها و نمایشهای ایفای نقش
10- کارگاههای اینده ممکن و فیلمنامه ها
• اجماع ، کنفرانسها و جلسات سخنرانی
11- مثلث بندی
• مثلث بندی داده ها
• مثلث بندی بررسی کننده
• مثلث بندی رشته ها
• مثلث بندی نظریه ها
• مثلث بندی روش شناسی ها
12- تجزیه و تحلیل مستمر و ارائه گزارش
• تجزیه و تحلیل کمی و کیفی داده ها یا بدون استفاده از نرم افزارها
13- برنامه ریزی ، بودجه بندی ، نظارت و ارزشیابی مشارکتی و خود پیمایشی
• مشارکت در تمام فعالیتها یا چرخه های پروژه
14- پیمایش های شخصی
• افراد غیر بومی از افراد بومی می اموزند

مصاحبه نیم ساخت دار ( Semi – structured interview ) :
مصاحبه نیم ساخت دار یک روش غیر رسمی و مشارکتی گرداوری داده ها با استفاده از سوالات باز است . این روش از جهات گوناگون با مصاحبه ساخت دار تفاوت دارد . در مصاحبه ساخت دار سوالات معمولا از پیش تعیین شده ريال ثابت و همشکل می باشند . البته این همشکلی و همسانی تنها به سوالات مربوط نشده بلکه در پاسخ ها نیز وجود دارد و این خود باعث می شود که پرسشگر راحتی بتواند پاسخ های سوالات خود را از مخاطبان دریافت دارد. از انجا که در مصاحبه ساخت دار از سوالات بسته استفاده می شود ، این روش در مقایسه با مصاحبه نیم ساخت دار از انعطاف پذیری ناچیزی برخوردار بوده و مخاطب ناچار است در یک چارچوب مشخص به اظهار نظر بپردازد . در حالیکه در مصاحبه نیمه ساخت دار تنها تعدادی از سوالات یا موضوعات از قبل تعیین شده و بسیاری از انها در طی مصاحبه طرح می گردند. این انعطاف پذیری در روش نیمه ساخت دار به این معنی نیست که مصاحبه دارای ساخت مشخصی نبوده و هیچگونه کنترلی بر فرایند وجود ندارد .
در این روش به جای استفاده از پرسشنامه رسمی ، یک فهرست همسنجی یا مقابله از قبل تهیه و با استفاده ان ضمن کنترل فرایند ، ساختار و سازمان مشخص به کار پرسشگر داده می شود . در روش نیمه ساخت دار ، جلسه ای با حضور فرد یا افراد غیر بومی به عنوان پرسشگران و گروهی از روستاییان تشکیل و در ارتباط با موضوع مورد بررسی ، تعدادی از سوالات از پیش تعیین شده توسطپرسشگر پرسیده می شود . در این روش پرسشگر در طول مصاحبه مسایل یا موضوعات جدید مطرح شده توسط روستاییان را در فهرست همسنجی خود اضافه می کنند تا در ادامه بحث به انها پرداخته شود . بنابراین در مصاحبه نیمه ساخت دار بعنوان یک روش مشارکتی ، مکالمه بین پرسشگر و افراد مخاطب از اهمیت خاصی برخوردار است و به عبارتی مکالمه یا گفتگوی متقابل بین این دو گروه جوهره روش مذکور را تشکیل می دهد. از اینرو است که پرسشگر باید مهارتهای ارتباطی لازم برای گرداوری داده ها به این روش و یا براساس مکالمه دو طرفه را داشته باشد که از جمله مهمترین انها صبر و حوصله در شنیدن نقطه نظرات مخاطبان ، یادداشت نمودن مطالب طرح شده با اجازه انها و پرهیز از ایجاد اختلال در صحبتهای انان است . برای ارتقای کیفیت مصاحبه بهتر است که پرسشگران از رشته ها یا تخصصهای مختلف باشند و اصطلاحا یک تیم چند رشته ای این کار را هدایت نمایند تا جوانب گوناگون موضوع مورد بحث و بررسی قرار گیرد . کارایی مصاحبه نیمه ساخت دار علاوه بر تهیه فهرست هم سنجی ، دارا بودن مهارتهای ارتباطی توسط پرسشگر و به کارگیری تیم چند رشته ای ، وابسته به نحوه یادداشت برداری دقیق و جامع از اطلاعات و داده ها است . به اعتقاد میکلسن رعایت نکات ذیل برای انجام موفقیت امیز یادداشت برداری ضروری است :
- باید سوالات شماره گذاری و پاسخها گزیده و یادداشت نشوند .
- یکی از اعضای تیم پرسشگری به نوبت برای یادداشت برداری تعیین شود.
- ابزار ثبت پاسخها به گونه ای طراحی یا انتخاب شود که بعدها تجزیه و تحلیل اطلاعات گرداوری شده را اسان نماید .
- کد گذاری قبلی پاسخها برای کسب اطلاعات بیشتر در موارد قابل مشاهده توصیه می شود . به عنوان مثال جنس ، سن تقریبی و نوع خانه
- استفاده از دفترچه یادداشت کلاسوری یا ازادبرگ که بتوان اوراق انرا جدا و پس از درج اطلاعات مجددا در محل ان قرار داد توصیه می شود.
به اعتقاد ماکرجی برخی از جنبه های مهم مصاحبه های نیمه ساخت دار عبارتند از :
- این روش می تواند در فواصل زمانی مشخص تکرار گردد تا نتیجه مطلوب به دست اید .
- این روش می تواند برای کسب اگاهی از تمام جوانب یک موضوع یا ادراکات متنوع روستاییان از مسئله مورد نظر با سایر روشهای ارزیابی مشارکتی روستایی ترکیب و به کار گرفته شود.
- مصاحبه نیم ساخت دار می تواند در بین گروهها و افراد مختلف یک جامعه یا روستای مشخص به اجرا دراید . پرسشگران می توانند این گروهها را بطور مجزا یا همزمان با یکدیگر ملاقات نموده و با مسایل و مشکلات ، فرصتها و امکانات انها اشنا شوند.
- در این روش ممکن است موضوعات کلیدی و مهم برای شروع بحث توسط پرسشگران یا افراد غیر بومی تعیین شوند ولی ادامه کاوش و بررسی بر روی موضوعاتی انجام خواهد شد که به نظر روستاییان از اهمیت بیشتری برخوردار می باشند . این وارسیها می تواند با استفاده از روشهای کلامی یا بصری صورت پذیرد.
مصاحبه نیمه ساخت دار می تواند با افراد گروههای مختلف صورت گیرد . میکلسون مصاحبه های نیمه ساخت دار را بر اساس نوع یا ترکیب پرسش شوندگان به چهار گروه تقسیم می نماید :
1- مصاحبه انفرادی :
در این نوع مصاحبه اغلب تعدادی از افراد جامعه بعنوان نمونه انتخاب می شوند تا اطلاعات مورد نظر انها کسب گردد . این نوع مصاحبه هم درروشهای مشارکتی و هم در روشهای تحقیق اکتشافی یا پژوهش های زمینه یابی مورد استفاده قرار می گیرد . در مصاحبه انفرادی اعتقاد بر این است که افراد به دلیل تفاوت سنی و جنسیتی دارای تجربیات ، نگرشها ، عقاید و نظرات متفائتی هستند که این خود وجب تولید اطلاعات متنوع می گردد .

2- مصاحبه با مطلعین کلیدی :
افراد یا مطلعین کلیدی عبارت از کسانی هستند که بینش و نقطه نظرات خاصی در مورد موضوع دارند. افراد الزاما کارشناسان یا رهبران محلی نبوده بلکه می توانند افراد عادی مطلع در روستا یا کشاورزانی را که کاشت ، داشت و برداشت محصولات متفاوتی را تجربه کرده اند در بر گیرند . این نوع مصاحبه معمولا زمانی مورد توجه و تاکیذ است که محقق به دنبال کسب اطلاعات در مورد یک موضوع بخصوص باشد .

3- مصاحبه گروهی :
مصاحبه گروهی دسترسی به بدنه وسیعتری از دانش محلی و اجتماعی را فراهم می کند . افراد گروه می توانند به صورت نمونه انتخاب و به مصاحبه دعوت شوند و یا بطور اتفاقی در محل مصاحبه گرد هم ایند . معمولا تعداد افراد گروه نباید از 25- 20 نفر تجاوز کند زیرا کار مصاحبه دشوار می شود . پویایی مصاحبه گروهی باعث طرح سوالات غیر منتظره و همچنین تولید اطلاعات زیادی می شود به گونه ای که اطلاعات کل بیش از انچه است که ممکن بود بصورت مصاحبه انفرادیحاصل گردد.
گروههای مورد مصاحبه می توانند دو نوع باشند:
الف ) گروههای مخلوط :
به ان دسته از گروهها اطلاق می شود که ناهمگن بوده و افراد با ویژگی های متفاوت ( به عنوان مثال سن ، جنسیت و ... ) در ان حضور دارند . البته در تشکیل گروههای مخلوط ، مصاحبه شوندگان باید علایق مشترک داشته باشند و همچنین باید از تشکیل گروههایی که بین افراد ان تضاد سلیقه ، علاقه و منافع است پرهیز شود.
ب ) گروههای کانونی :
شامل گروههای همگن از نظر جنسیت ، سن یا سایر ویژگی ها می باشند که اطلاعات عمیقی در مورد یک موضوع خاص که مرتبط با کار انهاست دارند . این گروهها شامل 8 – 6 نفر هستند که با حداقل نقش هدایت گری یا تسهیل گری از سوی پرسشگر به بحث بر روی جزئیات یک موضوع می پردازند.
در باب اهمیت این روش بهترین توصیف توسط پرتی و یسمپلیس دی صورت گرفته که مصاحبه نیم ساخت دار را به عنوان بخش مرکز یو محوری روشهای ارزیابی مشارکتی روستایی معرفی کرده اند .


مشکل مصاحبه های نیمه ساخت دار :
باید بین دو موضوع اطلاعات بیشتر و اعتماد روستاییان تعادل برقرار شود . گاهی روستاییان نسبت به برخی از سوالات حساس بوده و اگر به انها فشار اورده شود ممکن است اعتماد و اطمینان انها از محقق سلب شود . از انجا که اعتماد و اطمینان و تفاهم متقابل از پیش نیازهای اساسی موفقیت PRA به طور کلی و مصاحبه های نیم ساخت دار به طور اخص است ، محقق در پرسیدن سوالات باید رعایت حدود را نموده و نباید با پرسیدن سوالات اضافی این اعتماد را کمرنگ نماید. تجربه میدانی خودش می تواند یک منبع اطلاعاتی خوب باشد . به این معنی که در فرایند های مشارکتی گاهی دیده می شود که روستاییان علاقمند تنها قادر به ارائه اطلاعات در برخی از جنبه های موضوع اند . به هر حال هر چه موضوع حساس تر باشد ، اعتماد کمک بیشتری به کسب اطلاعات می کند .
عدم تمایل مردم به ارائه اطلاعات در خصوص جنبه های دیگر نشان می دهد که احتمالا انها از ان جنبه ها به هر دلیل راضی نبوده و مشکلاتی وجود دارد . مثلا در بهره برداری های بی رویه از گیاهان دارویی ، انها ممکن است مایل باشند در مورد اثرات دارویی ، قیمت گیاه و وضعیت بازار ان صحبت کنند و لی دوست ندارند در مورد مسایل و عوارض زیست محیطی چیزی بگویند .
گاهی بهتر است سوالات به طور غیر مستقیم طرح شوند یعنی به جای اینکه پرسیده شود نظر یا احساس شما در مورد موضوعات فلان چیست ، پرسیده شود شما فکر می کنید که سایر افراد جامعه در مورد موضوع فلان چه احساسی یا نظری دارند . ضمنا باید توجه داشت که انها نباید از موقعیت مصاحبه احساس خطر کنند .


دستورالعمل مصاحبه نیم ساخت دار :
• تیم پرسشگری باید شامل 4-2 نفر از رشته های مختلف باشد .
• شروع با احوالپرسی به شیوه محلی و ابراز اینکه تیم پرسشگری برای یادگیری در محل است .
• شروع پرسشگری باید با طرح سوالاتی باشد که اشاره به افراد یا چیزهای مشهود و عینی دارند .
• اجرای مصاحبه بطور غیر رسمی بوده و برخی از سوالات جدید در حین بحث طرح شود .
• باید فراغ اندیش و بی نظر یا غرض بود .
• اجازه بدهید تا هر فرد از افراد تیم مجموعه سوالات خود در مورد یک موضوع را به پایان رساند .
• با نهایت دقت به سوالات حساس بپردازید .
• یک نفر به صورت نوبتی یادداشت برداری کند.
• باید به علایم غیر کلامی توجه داشت .
• از سوالات تلفیقی و قضاوتهای ارزشی باید پرهیز نمود .
• از سوالاتی که می توانند به صورت " بلی " یا " خیر " پاسخ داده شود باید پرهیز نمود .
• مصاحبه های فردی نباید بیش از 45 دقیقه به طول انجامد .
• مصاحبه های گروهی نباید بیش از 2 ساعت به طول انجامد .
• هر پرسشگر باید لیستی از موضوعات یا سوالات کلیدی را قبلا در دفترچه خود یادداشت کرده باشد .

اشتباهات معمول در مصاحبه نیمه ساخت دار :
• عدم موفقیت در گوش دادن با دقت .
• تکرار سوالات .
• کمک به پاسخگو برای دادن پاسخ به سوالات طرح شده .
• سوال مبهم پرسیدن .
• سوالات غیر مهم را پرسیدن .
• اعتماد داشتن به همه چیز و عدم توانایی در قضاوت در مورد پاسخ ها .
• مصاحبه را به درازا کشاندن و طولانی نمودن .
• تعمیم افراطی یافته ها .
• اتکا بیشتر به پاسخ های تحصیل کردگان ، بزرگسالان ، ثروتمندان و مردان .
• عدم توجه به هر چیزی که با عقاید و پیش پنداشتهای پرسشگر جور نباشد .
• ارزش دادن بیش از حد به سوالاتی که پاسخ کمی دارند.
• یادداشت برداری ناقص .

نويسنده: marivan | بازديدها: 79 | نسخه قابل چاپ
  

نويسنده: Tokaskamira | تاريخ: ۳/۰۵/۱۳۸۹ - ۲۳:۲۶ | نام كامل: -- | كشور: --
گروه کاربري: Ш№Ш¶Щ? ШіШ§ЩЉШЄ
 

نظرات: [ 1 ]
Философский подход к жизни — в нашей стране самый правильный:) Реально занимаемся херней какой-то, вместо того, чтобы думать о душЕ и дУше:)
____________________________________________
1000 Free Web Icons суши кунжут новые дачные идеи скачать бесплатно игру для iphone 3g веселая ферма
 
 
[پاسخ]

ارسال نظر
 
نام:
ايميل:

براي تغيير زبان کليد F8 را فشار دهيد.
تصوير کد:
تصوير كد امنيتي
ريست کد
کد امنيتي:

 


مديريت سايت : مهدي كياني ،دانشجوي مهندسي علوم دامي و دبير آموزش و پرورش

كليه حقوق مادي و معنوي سايت "ايران گل آرا" متعلق به مهدي كياني مي باشد